PB L 2879 van 20231215, blz. 1

Uitvoeringsbesluit (EU) 2023/2879 van de Commissie van 15 december 2023 tot vaststelling van het werkprogramma voor de ontwikkeling en de uitrol van de elektronische systemen waarin het douanewetboek van de Unie voorziet

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Verordening (EU) nr. 952/2013 van het Europees Parlement en van de Raad van 9 oktober 2013 tot vaststelling van het douanewetboek van de Unie1, en met name artikel 281, eerste alinea,

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Krachtens artikel 6 van Verordening (EU) nr. 952/2013 tot vaststelling van het douanewetboek van de Unie moeten uitwisselingen van informatie tussen douaneautoriteiten onderling en tussen marktdeelnemers en douaneautoriteiten en de opslag van die informatie met behulp van elektronische gegevensverwerkingstechnieken geschieden. Krachtens artikel 280 van Verordening (EU) nr. 952/2013 moet de Commissie een werkprogramma opstellen voor de ontwikkeling en de uitrol van de elektronische systemen waarin het douanewetboek van de Unie voorziet (hierna “het werkprogramma” genoemd).

(2) Het eerste werkprogramma is door de Commissie vastgesteld bij Uitvoeringsbesluit 2014/255/EU van de Commissie2 en vervolgens geactualiseerd bij Uitvoeringsbesluit (EU) 2016/578 van de Commissie3 en Uitvoeringsbesluit (EU) 2019/2151 van de Commissie4. De bij Uitvoeringsbesluit (EU) 2019/2151 vastgestelde versie van het werkprogramma moet thans worden geactualiseerd om rekening te houden met nieuwe ontwikkelingen in de planning van de elektronische systemen.

(3) Het werkprogramma moet worden geactualiseerd met de lijst van de elektronische systemen waarin Verordening (EU) nr. 952/2013 voorziet, de desbetreffende artikelen die in deze systemen voorzien, en datums waarop deze naar verwachting operationeel worden. Het werkprogramma moet een onderscheid maken tussen de elektronische systemen die de lidstaten zelf moeten ontwikkelen (hierna “nationale systemen” genoemd) en de systemen die zij in samenwerking met de Commissie moeten ontwikkelen (hierna “trans-Europese systemen” genoemd). De in het werkprogramma genoemde elektronische systemen moeten worden beheerd, opgezet en ontwikkeld volgens de planning voor alle IT-gerelateerde douaneprojecten5 (het strategische meerjarenplan voor de douane, hierna “MASP-C” genoemd), die is opgesteld overeenkomstig Beschikking nr. 70/2008/EG6 van het Europees Parlement en de Raad, en met name artikel 4 en artikel 8, lid 2, daarvan.

(4) In het werkprogramma worden de concrete uitroldatums voor elk van de elektronische systemen nader vastgelegd en wordt de einddatum van de uitrol bepaald overeenkomstig de in artikel 278 van Verordening (EU) nr. 952/2013 en Gedelegeerde Verordening (EU) 2016/3417 van de Commissie vastgestelde overgangsperioden.

(5) Wanneer de lidstaten volgens het werkprogramma kunnen kiezen om een trans-Europees of nationaal elektronisch systeem binnen een bepaalde termijn uit te rollen (de zogenaamde uitroltermijn), moet de bijlage bij dit besluit duidelijk maken dat de “begindatum van de uitrol” de vroegste datum is waarop lidstaten met de exploitatie van het nieuwe elektronische systeem kunnen beginnen, en dat de “einddatum van de uitrol” de laatste datum is waarop lidstaten en marktdeelnemers het nieuwe of geactualiseerde elektronische systeem moeten gaan gebruiken. Op de einddatum van de uitrol moet ook de periode eindigen waarin de overgangsmaatregelen voor dat elektronische systeem van toepassing zijn. Die datum moet daarom worden vastgesteld op basis van de uiterste termijnen in artikel 278, leden 1, 2 en 3, van Verordening (EU) nr. 952/2013. Deze uitroltermijnen zijn noodzakelijk om de systemen op het niveau van de Unie te implementeren, rekening houdend met de behoeften van elk systeem. Er moeten andere regels betreffende uitroltermijnen gelden voor het douaneproject inzake veiligheidsvereisten vóór aankomst (ICS2). Bij dit project moeten de lidstaten elke release van het project kunnen uitrollen op de startdatum voor de release; de marktdeelnemers daarentegen moeten de mogelijkheid krijgen, mits de lidstaten daarmee instemmen, om een aansluiting te realiseren in de loop van de uitroltermijn. Als gevolg van aanzienlijke vertragingen bij de implementatie van release 2 van ICS2 in bepaalde lidstaten heeft de Commissie Uitvoeringsbesluit (EU) 2023/4388 vastgesteld waarbij overeenkomstig artikel 6, lid 4, van Verordening (EU) nr. 952/2013 een afwijking wordt toegestaan voor het gebruik van andere middelen dan elektronische gegevensverwerkingstechnieken voor de uitwisseling en opslag van informatie voor release 2 van ICS2. Gelet op deze vertragingen uitten de lidstaten en de marktdeelnemers ook hun bezorgdheid over de haalbaarheid van het tijdschema van het project voor release 3 van ICS2. De Commissie moet daarom voor een geleidelijke implementatie in drie stappen kiezen, te beginnen met de aansluiting van de zeevervoerders op ICS2 vanaf 3 juni 2023, vervolgens de marktdeelnemers in de zeevaart die op houseniveau actief zijn vanaf 4 december 2024, en ten slotte de weg- en spoorvervoerders vanaf 1 april 2025.

(6) In de uitroltermijnen voor de migratie van nationale elektronische systemen moeten de nationale project- en migratieplannen van de lidstaten worden opgenomen en moet rekening worden gehouden met hun specifieke nationale IT-omgevingen en omstandigheden. De einddatums voor de uitrol van de nationale elektronische systemen moeten ook het einde betekenen van de overgangsmaatregelen voor die elektronische systemen. Die datums moeten daarom worden vastgesteld op basis van de uiterste termijnen in artikel 278, leden 1, 2 en 3, van Verordening (EU) nr. 952/2013. Als gevolg van aanzienlijke vertragingen bij de implementatie van de nationale elektronische systemen in bepaalde lidstaten heeft de Commissie Uitvoeringsbesluiten (EU) 2023/2349, (EU) 2023/23510, (EU) 2023/23611 en (EU) 2023/23712 vastgesteld, waarbij afwijkingen zijn toegestaan overeenkomstig artikel 6, lid 4, van Verordening (EU) nr. 952/2013. Verwijzingen naar die afwijkingen moeten in de bijlage worden opgenomen.

(7) De bij Uitvoeringsbesluit (EU) 2023/237 verleende afwijkingen hebben gevolgen voor het CCI-project (gecentraliseerde inklaring), waardoor de projectaanpak moest worden herzien. Voor CCI-fase 1 is het tijdschema met 7 maanden verlengd en de lidstaten mogen het CCI-systeem in fase 1 alleen uitrollen met een standaard douaneaangifte, als een eerste stap in de volledige implementatie van het CCI-project. De lidstaten mogen CCI-fase 1 implementeren volgens de specificaties voor CCI-fase 2 (volledig toepassingsgebied), zodat een overgang van CCI-fase 1 naar CCI-fase 2 wordt vermeden. Dit komt ook ten goede van de marktdeelnemers, aangezien zij hun systemen flexibel kunnen aanpassen en zo een vlot gebruik van het CCI-systeem wordt gegarandeerd. Het CCI-project moet derhalve uiterlijk op 2 juni 2025 zijn uitgerold.

(8) Om ervoor te zorgen dat goederen onder de regeling douanevervoer binnen/naar de Unie kunnen worden vervoerd of worden uitgevoerd zonder haperingen in de operationele keten, moet het tijdschema voor de implementatie van de trans-Europese projecten in verband met het nieuwe geautomatiseerde systeem voor douanevervoer (NCTS) en het geautomatiseerd uitvoersysteem (AES) worden aangepast waarbij 1 december 2023 als uiterste termijn voor de uitrol wordt vastgesteld. Hoewel de meeste lidstaten hun systeem al hebben uitgerold, heeft een beperkt aantal lidstaten aangekondigd dat hun nationale toepassing niet (volledig) klaar zal zijn om met de exploitatie in NCTS-fase 5 of AES te beginnen. Als in eerste instantie flexibel wordt ingezet op de realisatie van de kernfunctionaliteiten van de systemen, en vervolgens op die van de niet-kernfunctionaliteiten, zou het makkelijker moeten zijn om het project uiterlijk 2 december 2024 te voltooien. Daarnaast hebben ook marktdeelnemers met vertragingen te maken, met name in de lidstaten waar de projectplanning vertraging heeft opgelopen. Het blijft aan de lidstaten om de nationale overgangsstrategie voor hun marktdeelnemers vast te stellen. Vanaf 2 december 2024 zouden de lidstaten en marktdeelnemers de nieuwe systemen moeten gebruiken, hoewel sommige overgangsregels (om technische redenen) van toepassing zullen blijven tot 21 januari 2025 voor NCTS-fase 5 en tot 11 februari 2025 voor AES.

(9) De lidstaten en de Commissie moeten er ook voor zorgen dat de marktdeelnemers tijdig de technische informatie ontvangen die zij nodig hebben om hun eigen elektronische systemen te actualiseren en te kunnen aansluiten op de nieuwe of geactualiseerde elektronische systemen waarin Verordening (EU) nr. 952/2013 voorziet. De lidstaten en de Commissie moeten de marktdeelnemers van de wijzigingen in kennis stellen tussen 12 en 24 maanden vóór de uitrol van een bepaald systeem, afhankelijk van het systeem en zo nodig rekening houdend met het toepassingsgebied en de aard van dat systeem. Als het gaat om kleine veranderingen, kan deze periode korter zijn.

(10) De in dit besluit vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het Comité douanewetboek,

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1 - Het werkprogramma

Het werkprogramma voor de ontwikkeling en de uitrol van de elektronische systemen waarin Verordening (EU) nr. 952/2013 tot vaststelling van het douanewetboek van de Unie voorziet (hierna “het werkprogramma” genoemd), zoals uiteengezet in de bijlage, wordt hierbij aangenomen.

Artikel 2 - Uitvoering

1.
De lidstaten en de Commissie werken samen bij de uitvoering van het werkprogramma.
2.
De lidstaten dragen zorg voor de ontwikkeling en de uitrol van de desbetreffende elektronische systemen binnen de datums van de desbetreffende uitroltermijnen zoals vastgelegd in het werkprogramma.
3.
De in het werkprogramma gespecificeerde projecten en de voorbereiding en implementatie van de desbetreffende elektronische systemen worden beheerd in overeenstemming met het werkprogramma en het strategische meerjarenplan voor de douane.
4.
De Commissie streeft naar een gemeenschappelijke visie en overeenstemming met de lidstaten over de reikwijdte van de projecten en het ontwerp, de vereisten en de architectuur van de elektronische systemen, wanneer de in het werkprogramma vastgestelde projecten van start gaan. In voorkomend geval raadpleegt de Commissie ook de marktdeelnemers en houdt zij rekening met hun standpunten.

Artikel 3 - Actualiseringen

Het werkprogramma wordt op gezette tijden geactualiseerd om het af te stemmen op en aan te passen aan de ontwikkelingen bij de uitvoering van Verordening (EU) nr. 952/2013 en om rekening te houden met de vorderingen in de voorbereiding en de ontwikkeling van de elektronische systemen. Dit geldt met name voor de beschikbaarheid van gezamenlijk overeengekomen specificaties en de operationele lancering van de elektronische systemen.

Artikel 4 - Communicatie en verslaglegging

1.
De lidstaten en de Commissie wisselen informatie uit over de planning en de voortgang bij de implementatie van elk systeem.
2.
De lidstaten dienen de nationale project- en migratieplannen en de tabel over hun vorderingen bij de ontwikkeling en uitrol van de elektronische systemen als bedoeld in artikel 278 bis, lid 4, van Verordening (EU) nr. 952/2013 uiterlijk op 31 januari en 30 juni van elk jaar in bij de Commissie. De plannen en de tabel bevatten de relevante informatie die nodig is voor het jaarlijkse verslag dat krachtens artikel 278 bis, lid 1, van Verordening (EU) nr. 952/2013 door de Commissie moet worden ingediend.
3.
De lidstaten stellen de Commissie onmiddellijk in kennis van elke belangrijke actualisering van de nationale project- en migratieplannen.
4.
De lidstaten verstrekken de marktdeelnemers tijdig de technische specificaties met betrekking tot de externe communicatie van het nationale elektronische systeem.

Artikel 5 - Intrekking

1.
Uitvoeringsbesluit (EU) 2019/2151 wordt ingetrokken.
2.
Verwijzingen naar Uitvoeringsbesluit (EU) 2019/2151 gelden als verwijzingen naar dit besluit.

Artikel 6 - Inwerkingtreding

Dit besluit treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.
Gedaan te Brussel, 15 december 2023.

Voor de Commissie

De voorzitter

Ursula von der Leyen


  1. PB L 269 van 10.10.2013, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2013/952/oj.

    (terug)
  2. Uitvoeringsbesluit 2014/255/EU van de Commissie van 29 april 2014 tot vaststelling van het werkprogramma voor het douanewetboek van de Unie (PB L 134 van 7.5.2014, blz. 46, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec_impl/2014/255/oj).

    (terug)
  3. Uitvoeringsbesluit (EU) 2016/578 van de Commissie van 11 april 2016 tot vaststelling van het werkprogramma voor de ontwikkeling en de uitrol van de elektronische systemen waarin het douanewetboek van de Unie voorziet (PB L 99 van 15.4.2016, blz. 6, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec_impl/2016/578/oj).

    (terug)
  4. Uitvoeringsbesluit (EU) 2019/2151 van de Commissie van 13 december 2019 tot vaststelling van het werkprogramma voor de ontwikkeling en de uitrol van de elektronische systemen waarin het douanewetboek van de Unie voorziet (PB L 325 van 16.12.2019, blz. 168, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec_impl/2019/2151/oj).

    (terug)
  5. https://ec.europa.eu/taxation_customs/general-information-customs/electronic-customs_en#heading_2

    (terug)
  6. Beschikking nr. 70/2008/EG van het Europees Parlement en de Raad van 15 januari 2008 betreffende een papierloze omgeving voor douane en bedrijfsleven (PB L 23 van 26.1.2008, blz. 21, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2008/70(1)/oj).

    (terug)
  7. Gedelegeerde Verordening (EU) 2016/341 van de Commissie van 17 december 2015 tot aanvulling van Verordening (EU) nr. 952/2013 van het Europees Parlement en van de Raad met overgangsregels voor enkele bepalingen van het douanewetboek van de Unie voor de gevallen waarin de relevante elektronische systemen nog niet operationeel zijn, en tot wijziging van Gedelegeerde Verordening (EU) 2015/2446 (PB L 69 van 15.3.2016, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_del/2016/341/oj).

    (terug)
  8. Uitvoeringsbesluit (EU) 2023/438 van de Commissie van 24 februari 2023 tot verlening van een door bepaalde lidstaten op grond van Verordening (EU) nr. 952/2013 van het Europees Parlement en van de Raad gevraagde afwijking voor het gebruik van andere middelen dan elektronische gegevensverwerkingstechnieken voor de uitwisseling en de opslag van informatie voor release 2 van het invoercontrolesysteem 2 (PB L 63 van 28.2.2023, blz. 56, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec_impl/2023/438/oj).

    (terug)
  9. Uitvoeringsbesluit (EU) 2023/234 van de Commissie van 1 februari 2023 tot verlening van een door bepaalde lidstaten op grond van Verordening (EU) nr. 952/2013 van het Europees Parlement en van de Raad gevraagde afwijking voor het gebruik van andere middelen dan elektronische gegevensverwerkingstechnieken voor de uitwisseling en de opslag van informatie voor de kennisgeving van aanbrengen in verband met goederen die het douanegebied van de Unie worden binnengebracht (PB L 32 van 28.2.2023, blz. 217, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec_impl/2023/234/oj).

    (terug)
  10. Uitvoeringsbesluit (EU) 2023/235 van de Commissie van 1 februari 2023 tot verlening van een door bepaalde lidstaten op grond van Verordening (EU) nr. 952/2013 van het Europees Parlement en de Raad gevraagde afwijking voor het gebruik van andere middelen dan elektronische gegevensverwerkingstechnieken voor de uitwisseling en de opslag van informatie voor de kennisgeving van aankomst van een zeeschip of van een luchtvaartuig (PB L 32 van 3.2.2023, blz. 220, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec_impl/2023/235/oj).

    (terug)
  11. Uitvoeringsbesluit (EU) 2023/236 van de Commissie van 1 februari 2023 tot verlening van een door bepaalde lidstaten op grond van Verordening (EU) nr. 952/2013 van het Europees Parlement en van de Raad gevraagde afwijking voor het gebruik van andere middelen dan elektronische gegevensverwerkingstechnieken voor de uitwisseling en de opslag van informatie voor de aangifte tot tijdelijke opslag van niet-Uniegoederen die bij de douane worden aangebracht (PB L 32 van 3.2.2023, blz. 223, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec_impl/2023/236/oj).

    (terug)
  12. Uitvoeringsbesluit (EU) 2023/237 van de Commissie van 1 februari 2023 tot verlening van een door bepaalde lidstaten gevraagde afwijking voor het gebruik van andere middelen dan elektronische gegevensverwerkingstechnieken voor de uitwisseling en de opslag van informatie in verband met de douaneaangifte voor goederen die het douanegebied van de Unie worden binnengebracht, zoals vastgesteld in de artikelen 158, 162, 163, 166, 167, 170 tot en met 174, 201, 240, 250, 254 en 256 van Verordening (EU) nr. 952/2013 van het Europees Parlement en van de Raad tot vaststelling van het douanewetboek van de Unie (PB L 32 van 3.2.2023, blz. 226, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec_impl/2023/237/oj).

    (terug)